Verwijzen voor postcommotionele klachten?
Aanhoudende klachten na een hersenschudding (postcommotionele klachten)
Na een hersenschudding (licht traumatisch hoofd-/hersenletsel) herstellen de meeste mensen binnen enkele dagen tot weken. Een kleinere groep houdt echter langer klachten, zoals hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, concentratie- en geheugenproblemen, overgevoeligheid voor licht of geluid, slaapproblemen en moeite met het verwerken van prikkels.
Deze klachten zijn reëel en kunnen een grote invloed hebben op het dagelijks functioneren, werk en studie.
Is een verwijzing naar de neuroloog zinvol? Meestal niet.
Patiënten met aanhoudende postcommotionele klachten worden regelmatig naar de neuroloog verwezen. Hoewel begrijpelijk, voegt een neurologische beoordeling in de meeste gevallen weinig toe aan de diagnostiek of behandeling.
Wanneer het klachtenpatroon past bij herstel na een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel en er geen aanwijzingen zijn voor een andere neurologische aandoening, leidt een bezoek aan de neuroloog zelden tot:
- een andere diagnose;
- aanvullende diagnostiek met klinische meerwaarde;
- een specifieke neurologische behandeling.
Een MRI-scan van de hersenen is bij deze klachten meestal normaal en verandert het beleid vrijwel nooit. Een normale MRI betekent niet dat de klachten “tussen de oren zitten”; de klachten zijn echt, maar worden doorgaans niet veroorzaakt door een structurele hersenafwijking die met een scan zichtbaar is.
Een verwijzing naar de neuroloog met als doel een MRI-scan aan te vragen is daarom meestal niet zinvol. Wanneer beeldvorming medisch geïndiceerd is, zal de neuroloog deze uiteraard aanvragen. Bij een typisch postcommotioneel klachtenpatroon zonder neurologische alarmsignalen is daarvan echter doorgaans geen sprake.
De landelijke multidisciplinaire richtlijn Aanhoudende klachten na licht traumatisch hoofd-/hersenletsel (2024) adviseert daarom om patiënten met een typisch beeld van postcommotionele klachten zonder neurologische alarmsignalen niet routinematig naar de neuroloog te verwijzen.
Wanneer is verwijzing naar de neuroloog wél aangewezen?
Een beoordeling door de neuroloog is wel zinvol wanneer er aanwijzingen zijn voor een andere neurologische aandoening, bijvoorbeeld:
- focale neurologische uitvalsverschijnselen;
- epileptische aanvallen;
- een afwijkend neurologisch onderzoek;
- progressieve neurologische klachten;
- een atypisch beloop of twijfel aan de diagnose.
In deze situaties kan aanvullend neurologisch onderzoek of beeldvorming noodzakelijk zijn.
Waar ligt de behandeling?
Bij aanhoudende postcommotionele klachten ligt de nadruk op herstel van functioneren. Goede uitleg, een geleidelijke opbouw van activiteiten en behandeling van specifieke klachten vormen de basis.
Afhankelijk van het klachtenpatroon kan begeleiding door de huisarts, fysiotherapeut, ergotherapeut (ASITT), psycholoog of andere zorgverleners zinvol zijn. Bij complexe of langdurige beperkingen is verwijzing naar de revalidatiegeneeskunde vaak de meest passende vervolgstap.
Ons advies aan verwijzers (met stroomschema)
Verwijs patiënten met aanhoudende postcommotionele klachten alleen naar de neuroloog wanneer er een concrete neurologische vraagstelling bestaat of wanneer er aanwijzingen zijn voor een andere neurologische aandoening.
Bij een typisch beeld van postcommotionele klachten zonder neurologische alarmsignalen heeft een neurologisch consult meestal geen consequenties voor diagnostiek of behandeling. In die situatie is begeleiding in de eerste lijn en, indien nodig, verwijzing naar de revalidatiegeneeskunde doorgaans de meest doelmatige zorg.
Meer informatie
Deze informatie is gebaseerd op de landelijke multidisciplinaire richtlijn Aanhoudende klachten na licht traumatisch hoofd-/hersenletsel (2024) en de NHG-Standaard Hoofdtrauma.
- Richtlijnendatabase: Aanhoudende klachten na licht traumatisch hoofd-/hersenletsel.
- Nederlands Tijdschrift voor Revalidatiegeneeskunde: Aanhoudende klachten na licht traumatisch hoofd-/hersenletsel.
- NHG-Standaard Hoofdtrauma.
